Сыгын айдыҥ 6-чи кӱнинде Алтай тергеебистиҥ јайалталу тазыктараачызы, ӱредӱчизи, самбо кӱрешле једимдӱ спортчылар таскаткан, бастыра ишмекчи јӱрӱмин спортко берген Сергей Михайлович Емикеев 70 јажын темдектеди. Сыгын айдыҥ 26-чы кӱнинде тоомјылу ӱредӱчиниҥ бу учурлу толо јажына учурлай Кӱпчеген јуртта самбо кӱрешле аймактыҥ ачык первенство-маргааны ӧткӱрилип јат.
Сергей Михайлович Алтай Республиканыҥ Нерелӱ тазыктыраачызы, Россия Федерацияныҥ спортыныҥ ла физический культуразыныҥ Отличниги, иштиҥ ветераны.
Ол Јаҥай Аймергеновна ла Михаил Кергилович Емикеевтердиҥ билезинде чыккан. Эне-адазы ишмекчи улус, јажына тӧрӧл колхозында иштегилеген. Школды божодоло јиит кижи Ийиндеги СПТУ-га ӱредӱге кирген. Оныҥ кийнинде ЗВТ-да, Барнаулда индустриальный техникумда, ГАГУ-да ӱренген.
Кӱрешке јилбӱӱзи ыраак јаш туштаҥ ала башталган. Ол тушта Кӱпчегенде школдо Мирон Сарбанов деген кижи иштеген болгон. Кӱрежип билер, огош уулчактарды јууп, јайым кӱрешке (вольная борьба) ӱредип баштаган. Ол тушта кебистер кайдаҥ келетен эди. Ӱренчиктери сынык-бычык албазын деп ӱредӱчизи олорды агашты кескениниҥ кийнинде арткан таптыҥ ӱстине тазыктырып туратан. Оныҥ кийнинде Сергей Михайлович Барнаулда ӱренип турала, черӱде ӧйлӧринде кӱрешла таскадыныжын улалткан. Озо баштап классический кӱрешле јилбиркеген болгон, оноҥ јиит спортчы самбо кӱрешке кӧчкӧн.
Тазыктыраачыныҥ ишмекчи јолы 1987 јылда башталган. Кеҥиде, Ортолыкта физический культураныҥ ӱредӱчизи болуп иштеп, ого ӱзеери кӱрешле секция ӧткӱрген. 1989 јылдаҥ ала амыралтага чыкканча тӧрӧл Кӱпчеген јуртында балдарды самбо кӱрешле тазыктырган. 1990 јылдардыҥ бажында јуртта спортивный школ ачар деп шӱӱлтени јӧмӧп, бу амадуны учы-куйнына јетирген кижи Сергей Михайлович Емикеев. Кӱпчегенниҥ ады-чуузы чыккан тазыктыраачылары Сергей ле Семён Аткуновтор бу амадуны база јӧмӧшкӧн. Спортивный школ ачыларда оныҥ ижин Сергей Михайлович башкарып, амыралтага чыкканча ондо иштеген. Озо ло баштап сурактар кӧп болгон. Кебистер, инвентарь-кийим јок, залды чыныктайтан иштер кайда. Маргаандарга баратан кӧӧлик-автобус та јок болгон. Балдар маргаандарда туружала Оҥдойдоҥ Кӱпчегенге јетире јойу да јанып туратан. Је аймактагы башкараачылар болужып, спортшкол «колго-бутка» турган, једимдӱ иштеп баштаган. Бӱгӱнги кӱнде школ једимдӱ иштеп јат. Јурттыҥ балдары баштапкы класстаҥ ала школды божоткончо тазыктырынат. Јаҥыс ла самбо кӱрешле эмес, бокс, футбол, хоккей, јеҥил атлетика, волейбол деген бӱдӱмдер бар.
Тазыктыраачыныҥ ӱренчиктериниҥ аттары тергеебисте элбеде јарлу. Олордыҥ ортозынаҥ Эркей Темеевти (самболо Россияныҥ јииттер ортодо чемпионы, спорттыҥ узы), Евгений Чумакаевти (самболо Сибирдиҥ чемпионы, спорттыҥ узы), Сергей Ептеевти (Сибирдиҥ чемпионы), Амаду Туйбенековты (Россияныҥ чемпионадыныҥ ӱчинчи јеҥӱчили), Јардак Товаровты (Сибирдиҥ маргаандарыныҥ канча катап призёры) ле оноҥ до ӧскӧлӧрин темдектеер керек. Кӱпчегенниҥ спортшколында самбо кӱрешле кыстар тазыктырынганы база аҥылу. Сергей Михайловичтиҥ самбочы кыстары ортодо Оксана Байданованы, Тордина Чийбунованы, Алия Емикееваны, Валери Емикееваны ла оноҥ до ӧскӧлӧрин темдектеер керек. Кӱрешчи кыстар тергееде, Сибирде једимдерге јеткен. Текши алза, ӧткӧн јылдар туркунына Сергей Михайловичтиҥ чике бойыныҥ ӱреткен ӱренчик-спортчыларыныҥ тоозы 100-теҥ ажа берер!
Ӧткӧн јылдар туркунына јаҥыс ла школдо иш эмес, тазыктыраачы текши јурттыҥ сурактарынаҥ база туура артпаган. Аймак Советтиҥ депутады да болорго келишкен. Сергей Михайловичтиҥ бастыра иштген јылдары, кӱӱни ле амадузы балдарла, спортло колбулу болгоны јаан учурлу. Текши иштеген јылдары 40 јылга јуук. Самбо кӱрештиҥ Туулу Алтайда, республикада ӧзӱм алынып, телекейлик кеминге јеткенинде тазыктыраачыныҥ чике ӱлӱӱзи сӱрекей јаан. Кӱпчегенниҥ спортшколында јаҥыс ла бу јурттыҥ эмес, онойдо ок Ийинниҥ, Јаламанныҥ балдары база тазыктырынганы база учурлу. Кичинек кӱрешчилердиҥ јаан спортко баштапкы алтамдары јурт јерлердиҥ кӱрешчи тӧс јерлеринеҥ, кебистеринеҥ башталып тургандарын ундыбас керек. Келер ӧйдиҥ алтын јеҥӱчилдери, чемпиондоры эҥ баштапкы таскаду-тазыктыруны јурт спортшколдордо иштенип турган ӱредӱчи-тазыктыраачыларынаҥ алып јат. Айдарда, јурттарда иштеп турган таскадаачылардыҥ текши ӧзӱмде, јеҥӱлерде бӱдӱрӱп турган амадузы, ижи сӱрекей тоомјылу ла учурлу.
Сергей Михайловичтиҥ ӱйези бойыныҥ ижин бӱдӱрӱп салган. Олордыҥ ӱренчиктери, ӱренчиктериниҥ ӱренчиктери эмди тергеебистиҥ бастыра толуктарында иштенип, јаҥы ӱйе кӱрешчилер, јеҥӱчилдер тазыктыргылайт. Бу — сӱрекей баалу.
Баштамы јолдо турган, бу јолды баштаган ла јӧмӧгӧн улустыҥ учуры ла тоомјызы сӱрекей јаан. Оныҥ учун јаан јашту тазыктыраачыныҥ, ӱредӱчиниҥ учурлу толо јажын Кӱпчеген јурттыҥ спортшколы, ӱренчиктери, самбо кӱрештиҥ тергеелик отогы темдектеп, таскадаачызын уткуп, маргаандар ӧткӱрип јатканы мӧрлӱ!
Сергей Михайлович чаптылар угынаҥ Мая Михайловнала јурт тӧзӧп, бала-барка азыраган. Эмди баркаларыныҥ сӱӱнчизин кӧрӱп јат. Кыстары Алия ла Валери экилези самбочы кыстар. Алия Сибирде јаан једимдерге јеткен болгон. Валери бӱгӱнги кӱнде Кӱпчегенниҥ школында физический культурала ӱредӱчи болуп иштейт.
Тоомјылу тазыктыраачыны учурлу јажыла акту кӱӱнистеҥ уткуйдыс! Кӱӱн-санаагар бийик болзын, Алып-баатыр бойоорго бектеҥ бек су-кадык кӱӱнзейдис!
